Żydowskie Międzynarodówki Komunistyczne

II-ga Międzynarodówka  (1889-1914)

Na zjeździe zwolenników idei Karola Marks'a w Paryżu w 1889 r. utworzył się nowy międzynarodowy związek robotniczy, t.zw. II-ga Międzynarodówka. Postawił ten związek sobie za cel rozwijać nadal zasady teorji Karola Marks'a, wyłożone w jego pracy - "Kapitał".

Odtąd w dniu l maja każdego roku postanowiono demonstracyjnie strejkować. 

Związek ten odbył w różnych krajach na Zachodzie kilka zjazdów t.zw, kongresów, na których opracowano podstawy polityki międzynarodowej warstw robotniczych w rozwinięciu teorji Karola Marks'a.

W okresie 1900-1904 r. ustalono zasadę, że nie należy brać udziału w rządach burżuazyjnych, z wyjątkiem wypadków nadzwyczajnych.

Na zjazdach tego związku ustalono również, że powinno się zwalczać wojny, jako tkwiące w istocie ustroju kapitalistycznego. Uznano mianowicie, że należy przed wybuchem wojny - zwalczać ją w działalności parlamentarnej, po wybuchu zaś - przez agitację wśród mas.

Z wybuchem wojny światowej w 1914 r, niemiecka warstwa robotnicza zajęła stanowisko solidarne z pozostałemi warstwami społeczeństwa niemieckiego. Wdrażana w umysły teorja walki klasowej nie zdołała zatrzeć w zdrowym intellekcie robotnika niemieckiego poczucia jedności i solidarności plemiennej. Takie zachowanie się proletarjatu niemieckiego, jako najwięcej wpływowego w rzeczonym międzynarodowym związku robotniczym, zdecydowało o losie tego związku i jego wpływach. Z chwilą zajęcia Belgji przez wojska niemieckie organ wykonawczy II-ej Międzynarodówki t.zw. "międzynarodowe biuro socjalistyczne", które dotąd mieściło się w Brukseli, przeniesiono do Hagi. Przewodniczący tego biura, E. Wanderwelde (właściwe nazwisko - Speier, żyd) pod naciskiem patrjotyzmu belgijskiej warstwy robotniczej wstąpił do rządu. Wobec takiego zachowania się warstwy robotniczej na Zachodzie, w owym związku nastąpił rozłam. II-ga Międzynarodówka przestała oficjalnie egzystować. Wznowiono ją pod nazwą V-ej Międzynarodówki, t.zw. londyńskiej (p. niżej), którą jednak niektórzy nadal nazywają II-gą.

USIŁOWANIA WYTWORZENIA NOWEGO ZWIĄZKU

Wśród socjalistów z krajów koalicji, którzy w swej większości byli zwolennikami dalszego prowadzenia wojny, organizuje się w każdym z tych krajów grupka ludzi, dążąca za wszelką cenę do zaprzestania wojny. Dla omówienia właśnie sprawy uniemożliwienia rządom kontynuowania wojny, zwłaszcza w krajach koalicji, zwołano we wrześniu 1915 r. do miasteczka Zimmerwald (Szwajcarja) konferencję przedstawicieli kilkunastu krajów. Inicjatywa do jej zwołania wyszła oficjalnie od socjalistów "włoskich". Pomimo dążności ze strony istotnych inicjatorów tej konferencji do nadania jej uchwałom treści, pożądanej dla swych zamierzeń, nie osiągnięto całkowicie tych celów. Wydano co prawda manifest, piętnujący wojnę, jako imperjalistyczną i nawołujący do pójścia w ślady tych, którzy budzą ducha rewolucji wśród proletarjatu, i którzy z tego powodu są prześladowani w swoich krajach 1).

Manifest ten jednak nie był przepojony tym skrajnym radykalizmem, jaki chciała włożyć w jego treść grupa, zwana "lewicą zimmerwaldską", która wypłynęła następnie na scenie przewrotu bolszewickiego w Rosji.

Konferencja owa stworzyła "międzynarodową komisję socjalistyczną", (organ wykonawczy II-ej Międzynarodówki nazywał się, jak wiadomo, "międzynarodowem biurem socjalistycznem"), która faktycznie stała się organem, przygotowującym nową międzynarodówkę (III-cią).


--------------------------------------------------------------------------------

1) Znamienne, że rzucone na tej konferencji hasło zaprzestania wojny - "bez anekcji i odszkodowań" - nie było niebezpieczne w odniesieniu do ziem polskich dla widoków polityki niemieckiej. Hasło to było nawet pożądane zarówno dla polityki niemieckiej, jak i żydowskiej.

Wojska niemieckie zajęły wówczas olbrzymie tereny na wschodzie i zachodzie. Niemiecki sztab generalny, jak wiadomo, po pierwszej bitwie nad Marną w 1914 r. wypowiedział już opinje, że wynik, który był oczekiwany dla Niemiec w chwili rozpoczęcia przez nie wojny, nie miał już szans urzeczywistnienia.

Gdyby udało się inicjatorom konferencji zimmerwaldskiej powyższem hasłem rozbić jedność społeczeństw w krajach koalicji (a o to przecież wówczas głównie chodziło) i doprowadzić do pertraktacyj pokojowych, państwo niemieckie było dość silne (pokazał zresztą dalszy dwuletni przebieg wojny), by zmusić koalicję, aby ziemie polskie otrzymały w każdym razie ustrój, któryby był pożądany dla widoków polityki niemieckiej. Ten ustrój tem samem nie mógłby nie być niepożądanym dla interesów polityki żydowskiej, o czem była mowa wyżej w innem miejscu niniejszego zarysu. Na dowód, że żydzi mogli się nie obawiać ze strony niemieckiej wrogich dla siebie posunięć na ziemiach polskich, może służyć rozporządzenie z dn. 1. XI. 1916 r. gen.-gubernatora Beseler'a o organizacji gmin żydowskich. Odnośne rozporządzenie niemieckie zapoczątkowało w Polsce ustrój samorządu żydowskiego, który był podyktowany jedynie chęcią osłabienia żywiołu polskiego na ziemiach polskich.

Słowem, "stare rewolucyjne hasło zimmerwaldskie" było niebezpieczne dla interesów polskich tak samo w 1915 r., podczas okupacji niemieckiej, jak w 1919-1921 r. - okresie walk z Rosją sowiecką, kiedy już naród polski korzystał z niepodległości.


--------------------------------------------------------------------------------

Z tego też środowiska wyszła inicjatywa do zwołania nowego zjazdu. W kwietniu 1916 r. w Kienthalu (Szwajcarja) odbyła się takaż konferencja o tendencjach jeszcze więcej wrogich dla idei kontynuowania wojny, niż w Zimmerwald i która miała wyraźny cel - wytworzenie nowej międzynarodówki rewolucyjnej.

Pod wpływem wzmożonej agitacji przeciw jedności narodowej, w krajach wojujących organizują się takie rewolucyjne grupy. We Francji na czele opozycji stanął Jean Longuet (żyd). W Anglji odrywa się od "Independent Labour Party" (I.L.P.) (Niezależna Partja Praca - grupa opozycyjna w stosunku do "Labour Party") część robotników, która przechodzi do obozu komunistycznego. (Ta ostatnia część pozostaje w bliskim kontakcie z Poale-Syjon, która to organizacja działa, jak wiadomo, w większych środowiskach fabrycznych na terenie właściwej Anglji).

W Niemczech - 

•    Róża Luxemburg   (pseud. Róża Kruszyńska, Maciej Rózga, Spartakus)  - urodzona 5 marca 1871 w Zamościu, jako najmłodsze z pięciorga dzieci żydowskich mieszczan Eliasza i Line (z domu Loewenstein). W 1889 wyjechała do Zurichu na studia prawnicze i ekonomii politycznej. W Szwajcarii poznała komunistycznych emigrantów z Rosji - Plechanowa, Kołłątaj, Leo Jogischesa i Pawieła Akselroda. Współzałożycielka (z Jogischesem) w 1893 SDKP (od 1900 SDKPiL) i jej główny ideolog. Redagowała w Paryżu organ partyjny "Sprawa Robotnicza". Od 1898 w Niemczech, należała do przywódców SPD i II Międzynarodówki. W latach 1905-06 uczestniczyła w rewolucji w Warszawie i Petersburgu. Następnie od 1907 prowadziła działalność w Niemczech, lansowała koncepcję masowych strajków jako drogi dla rewolucji i obalenia kapitalizmu przemocą. Pracowała w organie SPD "Voerwarts" ("Naprzód"). W sporze w łonie SDPRR wzięła stronę mienszewików. W latach 1907-1914 uczyła w szkole partyjnej SPD. W czasie wojny światowej więziona w Niemczech za działalność antypaństwową. W 1914 współtwórczyni tajnego Związku Spartakusa, który ujawnił się 1 maja 1916, po czym została aresztowana. Wyszła z więzienia w październiku 1918. Współzałożycielka (1918) KPD i uczestniczka rewolucji w Niemczech. Krytykowała metody bolszewików, była przeciwniczką Lenina, ze względu na swój radykalizm. Była wrogiem istnienia niepodległej Polski, a także egzystencji innych suwerennych państw i narodów. Zwolenniczka teorii rewolucji ogólnoświatowej i komunistycznego państwa światowego, likwidacji narodowości, unifikacji ludzi w jedno masowe społeczeństwo. Jej pogłądy przejął później Trocki. Zlikwidowana przez Freikorps 15 stycznia 1919, trafiła do kanału. Jej zwłoki wyłowiono 31 maja.)



•   Karol Liebknecht  - urodzony w Lipsku 13 sierpnia 1871, syn Wilhelma Liebknechta, adwokat. Brat Theodora Liebknechta. Studiował prawo i ekonomię polityczną w Lipsku i Berlinie, w okresie tym został marksistą. Zajmował się przemytem komunistycznych materiałów do Rosji. Był jednym z przywódców II Międzynarodówki, współzałożycielem i do1910 przewodniczącym Socjalistycznej Międzynarodówki Młodzieży w Stuttgarcie. Działacz SPD, sprzeciwiał się udziałowi Niemiec w wojnie. Potem jednak uważał, że można ten konflikt przemienić w rewolucję światową. Współzałożyciel Związku Spartakusa w 1914, od 1916 w więzieniu za udział w demonstracji komunistycznej. Był jednym z głównych organizatorów rewolucji listopadowej w Niemczech, założycielem KPD i redaktorem jego organu "Die Rote Fahne". Zlikwidowany przez Freikorps 15 stycznia 1919, po upadku rewolucji bolszewickiej w Berlinie.



• Franc Mehring




•   Leon Jogiches  (Jan Tyszka, Grozowski) - urodzony 17 lipca w Wilnie, syn zamożnego handlowca. W ruchu rewolucyjnym od 1885, od 1890 w Szwajcarii i Niemczech, gdzie poznał Różę Luksemburg. Współzałożyciel SDKPiL, w latach 1906-1918 był członkiem Zarządu Głównego, jednym z głównych ideologów. Był także redaktorem "Czerwonego Sztandaru" i "Przeglądu Socjaldemokratycznego". Brał udział w rewolucji 1905 na ziemiach polskich. Do 1912 współpracował z SDPRR, będąc w latach 1908-1910 członkiem Biura Zagranicznego KC. W Niemczech był członkiem SPD i potem USPD. W okresie wojny był współzałożycielem Związku Spartakusa w 1914 i KPD w 1918 jako sekretarz Centrali. Od 1916 do 1918 w więzieniu za demonstrację komunistyczną 1 maja 1916. Zlikwidowany w berlińskim więzieniu po udziale w bolszewickim powstaniu w Berlinie.

III-cia Międzynarodówka 

(t.zw. moskiewska)   (listopad 1917 r. - )

W listopadzie 1917 roku wybucha w Rosji przewrót bolszewicki pod kierownictwem czynniejszych członków konferencji zimmerwaldskiej, 

•    Władimir Iljicz Lenin - Blank - urodzony 10 kwietnia 1870 w Symbirsku. Jego matka była Żydówką, z domu Blank. W poglądy rewolucyjno-marksistowskie wprowadzał go starszy brat Aleksander. Uczył się w symbirskim gimnazjum, gdzie nauczycielem jego był F. I. Kiereński, ojciec Aleksandra Kiereńskiego (Adlera). Wpłynęła na jego postawę również egzekucja Aleksandra w 1887, terrorysty z Wolności Ludu, za udział w indexku na życie cara Aleksandra III. Studiował prawo na uniwersytecie w Kazaniu. Na studiach zaangażował się w działalność rewolucyjną, był aresztowany za udział w demonstracjach. Został usunięty z uniwersytetu i wyjechał do Sankt Petersburga, gdzie zaocznie kontynuował naukę prawa. Po zdaniu egzaminów w 1891 rozpoczął praktykę prawniczą w Samarze. W 1893 wrócił do Petersburga. W 1895 wyjechał do Szwajcarii, gdzie poznał Plechanowa, Akselroda, Zasulicz i Deicha, członków Wyzwolenia Pracy. Po powrocie do Rosji z grupą rewolucjonistów, m.in. Krupską i Martowem założył Związek Walki o Wyzwolenie Klasy Robotniczej, pierwszą marksistowską partię w Rosji. W 1896 został aresztowany i zesłany na Syberię. Wyjechała z nim Krupska, z którą ożenił się w 1898. Zwolniony w 1900 postanowił wraz z Krupską i Martowem wyjechać z Rosji. Przybyli do Genewy, gdzie rozpoczęli współpracę z Plechanowem, Akselrodem i innymi członkami Wyzwolenia Pracy nad wydawaniem "Iskry". W gazecie znaleźli się także Trocki, Zinowiew i Zasulicz. "Iskra" została oficjalnym organem powstałej w 1898 marksistowskiej Socjaldemokratycznej Partii Robotniczej Rosji. W 1902 opisał w broszurze "Co robić?" koncepcję partii zawodowych rewolucjonistów. Podobny pogląd reprezentował w 1903 na II kongresie SDPRR w Londynie. Doprowadziło to do rozpadu partii na frakcje bolszewików Lenina i mienszewików Martowa. Utracił kontrolę nad "Iskrą", więc założył nową gazetę "Wperiod" ("Naprzód"). W czasie rewolucji 1905 powrócił do Rosji (listopad 1905), by przejąć kierownictwo walk w Petersburgu, ale w przeciwieństwie do mienszewików i Trockiego nie odegrał dużej roli. Kierował jednak działaniami bolszewików. Podczas rewolucji stworzył teorię hegemonii proletariatu w burżuazyjnej rewolucji, a także przejścia rewolucji burżuazyjnej w socjalistyczną. W 1907 stracił nadzieję na powodzenie zbrojnego powstania i nakazał bolszewikom udział w wyborach do trzeciej Dumy. Polecił także dokonywanie napadów i kradzieży, co miało być sposobem finansowania partii. Wraz ze swoimi dwoma najbliższymi przyjaciółmi i współpracownikami, Zinowiewem i Kamieniewem, korzystał z tych pieniędzy tworząc propagandowe materiały - książki i gazety. W 1911 Lenin, Kamieniew i Zinowiew wyjechali do Francji i założyli obóz szkoleniowy blisko Paryża, gdzie odbywał się trening bandytów przed ich powrotem do Rosji. W 1912 chciał przejąć władzę nad całą SDPRR, jednak konferencja partii w Pradze doprowadziła do całkowitego zerwania kontaktów z mienszewikami. W 1912 przybył do Galicji, w sierpniu zorganizował konferencję bolszewików w Zakopanem. Mieszkał w Krakowie i Białym Dunajcu, wydawał "Prawdę". Po wybuchu wojny, nadal żyjąc w Galicji, został aresztowany jako rosyjski szpieg, jednak pozwolono mu udać się do Szwajcarii. Stwierdził, iż wojna imperialistyczna może przekształcić się w wojnę domową i rewolucję socjalistyczną. Temu zagadnieniu poświęcił konferencje w Zimmerwaldzie 1915 i Kientalu 1916. Najkorzystniejsza sytuacja rewolucyjna ukształtowała się w zniszczonej ekonomicznie i ponoszącej porażki na froncie Rosji. Niemcy, liczące że Lenin pomoże im zakończyć wojnę na wschodzie, dostarczyły go wraz z ok. 200 innymi w większości żydowskimi bolszewickimi do Szwecji, skąd wrócił do Rosji. Po powrocie 3 kwietnia 1917 wygłosił tzw. tezy kwietniowe, program bolszewizmu na przyszłość, przejęcie władzy przez rady. Potem uznał powstanie zbrojne za jedyną drogę zdobycia władzy. W lipcu rząd eserowca Kiereńskiego (Adlera) postanowił aresztować przywódców bolszewików, jako że sytuacja w kraju była dla nich sprzyjająca. Agent w ministerstwie sprawiedliwości zdołał go ostrzec, w wyniku czego Lenin zbiegł do Finlandii, gdzie ukrywał go szef policji helsińskiej, nieoficjalny socjalista. W Rosji pozycja bolszewików umacniała się, tworzyli własne siły zbrojne. Ich kwatera główna mieściła się w Instytucie Smolnym. Jeszcze 22 października Kiereński rozkazał aresztowanie członków Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego, zamknięcie ich gazet i odcięcie telefonów od instytutu. 24 października Lenin wydał rozkaz do zamachu, następnego dnia zajęto Pałac Zimowy i aresztowano ministrów rządu. 26 października II Zjazd Rad na jego wniosek ogłosił się najwyższą władzą w państwie, a on sam został przewodniczącym rządu sowieckiego. Rozpoczął przemiany komunistyczne i terror. W okresie wojny domowej dla utrzymania władzy za wszelką cenę wprowadził zbrodniczą praktykę kominizmu wojennego, w wyniku której zginęło z głodu ok. 6 milionów ludzi. Ludobójczy terror przyniósł zwycięstwo w wojnie domowej i z zewnętrzną interwencją, jednak katastrofalna sytuacja gospodarcza w kraju zmusiła go do wprowadzenia Nowej Ekonomicznej Polityki z elementami rynkowymi. 11 marca zdecydował o przeniesieniu stolicy bolszewickiej Rosji do Moskwy. W 1919 był inicjatorem powstania Kominternu na czele z Zinowiewem. Postrzelony przez eserówkę Kaplan w 1918, popadał w coraz gorszy stan zdrowia. Zdecydował się na pomoc w kontroli nad partią. Na konferencji partyjnej w 1922 zaproponował utworzenie nowego stanowiska Sekretarza Generalnego i powołanie na nie Stalina, w przeszłości lojalnie wykonującego jego politykę. Przeciwnicy Stalina zlekceważyli to stanowisko i udzielili mu poparcia. Krótko po tym Lenin udał się do szpitala na operację wyjęcia kuli, którą nosił od czasu zamachu. Miał nadzieję, że przyniesie mu to poprawę zdrowia. Po operacji dostał jednak wylewu krwi do mózgu, paraliżu prawej strony ciała, przez jakiś czas nie mógł mówić. Wskutek polityki Stalina, który umacniał swoją władzę i zaczął sprzeciwiać Leninowi, ten próbował podjąć kroki mające temu zapobiec. Uzgodnił z Trockim współdziałanie przeciwko Stalinowi. Stalin dowiedział się o ich korespondencji i naubliżał Krupskiej z powodu, iż naraża życie Lenina na niebezpieczeństwo, pozwalając pisać listy, gdy jest tak bardzo chory. Po dowiedzeniu się o tym postanowił sporządzić polityczny testament, jako że czuł się bliski śmierci. Wskazał w nim swoją wizję partii i przywództwa po odejściu i polecał usunięcie Stalina. Trzy dni po napisaniu go miał trzeci wylew. Całkowicie stracił możność mówienia. Przez następne 10 miesięcy, do śmierci 21 stycznia 1924, przebywał w Gorkach.


Lenin po trzecim wylewie

 




•     Grigorij Jewsiejewicz Zinowiew - Apfelbaum  - urodzony 23 września 1883 w Jelizawietogrodzie na Ukrainie. W SDPRR od 1901, zaangażował się w ruch związkowy, przez co musiał uciekać z Rosji. Przebywał w Berlinie, Paryżu i Szwajcarii, gdzie poznał Lenina i Plechanowa. W 1903 przyłączył się do bolszewików. Jesienią tego roku powrócił do kraju, włączając się w publikowanie "Iskry". Następnego roku znów udał się do Szwajcarii, by studiować chemię na uniwersytecie w Bernie. Współpracował z bolszewickimi czasopismami, jak np. "Wperiod". Brał udział w rewolucji 1905, pomagając w organizacji powstania w Petersburgu. W 1907 na kongresie partii w Londynie został wybrany do sześcioosobowego KC. W latach 1908-1917 przebywał na emigracji, gdzie współpracował z Leninem i Kamieniewem, redagował "Proletariusza". Tworzyli razem najściślejsze kierownictwo ruchu bolszewickiego, tzw. trojkę, która przetrwała aż do śmieci Lenina. Współorganizował też wydawanie "Zwiezdy" i "Prawdy" w Petersburgu. W 1912 wraz z Leninem i Kamieniewem przeniósł się do Krakowa, by dzialać bliżej Rosji. Wybuch wojny zmusił ich do powrotu do Szwajcarii. Po powrocie w 1917 do Rosji przewodniczący Rady Delegatów Robotniczych w Piotrogrodzie. Został też redaktorem "Prawdy". Początkowo sprzeciwiał się zamachowi zbrojnemu, podobnie jak Kamieniew był bowiem zwolennikiem rewolucji ogólnoświatowej. Od 1921 był członkiem Politbiura. Od 1919 został pierwszym przewodniczącym Komitetu Wykonawczego Kominternu. Po śmierci Lenina, stał się przeciwnikiem Trockiego. Zawiązał 1923 wraz z Kamieniewem sojusz ze Stalinem przeciw wspólnemu przeciwnikowi. Następnie, wykorzystany przez Stalina, przyłczył się do Trockiego. Podzielał bowiem przekonanie, że rewolucja powinna jak najszybciej zostać przeniesiona na inne kraje, gdyż w innym wypadku kraje kapitalistyczne zniszczą ZSRR. Stalin natomiast był zwolennikie tezy o socjalizmie w jednym kraju, skupienia wszystkich sił na jego umacnianiu w Rosji. W 1926 został pozbowiony stanowisk pod zarzutem trockizmu. Był w latach 1927-28 i 1932-33 wydalany z partii. W 1935 aresztowany i skazany na 10 lat więzienia, potem w procesie szesnastu skazany na śmierć pod zarzutem indexku na życie Stalina i stracony 25 sierpnia 1936. Jego wypowiedź z sierpnia 1918 stanowi ludobójcze credo żydowskiego bolszewizmu w Rosji tamtych dni: "Musimy przeciągnąć na naszą stronę 90 ze 100 milionów mieszkańców sowieckiej Rosji. Co do reszty, nie mamy im nic do powiedzenia. Muszą być zniszczeni."




•     Karol Radek - Sobelson  - urodzony 1885 w Tarnowie. Studiował na Uniwersytecie Jagiellońskim. W 1902 wstąpił do Polskiej Partii Socjaldemokratycznej, a następnie w 1904 został członkiem SDKPiL, gdzie był bliskim współpracownikiem Róży Luksemburg i Leo Jogischesa. Pracował dla organów partyjnych "Przeglądu Socjaldemokratycznego" i redagował "Gazetę Robotniczą". W latach 1905-1906 był członkiem Centralnej Komisji Socjaldemokratycznych Związków Zawodowych w Warszawie. Od 1908 do 1914 przebywał w Niemczech, gdzie wspierał lewicę socjaldemokracji i od 1912 współpracował z SPD jako publicysta. Przez okres wojenny pracował z Leninem w Szwajcarii. Brał udział w komunistycznych konferencjach w Zimmerwaldzie, Kientalu i Sztokholmie. Po abdykacji cara wraz z Leninem przybył do Rosji niemieckim pociągiem. Wstąpił w 1917 do partii bolszewickiej. Po rewolucji październikowej został członkiem KC (1919-1924). Wchodził z ramienia SDKPiL w skład delegacji sowieckiej na rozmowy w Brześciu Litewskim. Brał udział w organizacji przewrotów bolszewickich 1918 Niemczech (w grudniu przybył do Niemiec i uczestniczył w działaniach KPD) i 1919 na Węgrzech. Wspierał Trockiego w idei rozprzestrzenienia rewolucji bolszewickiej na całym świecie. Po śmierci Lenina był stronnikiem Trockiego przeciwko Stalinowi. Był członkiem CKW Rad, a w latach 1921-1924 członkiem Prezydium Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej. Pracował jako redaktor działu historycznego Wielkiej Encyklopedii Radzieckiej, rektor Uniwersytetu Ludu Pracującego Chin im. Sun Jat-Sena w Moskwie i w "Izwiesti". W 1927 został wydalony za trockizm z partii, po złożeniu samokrytyki z powrotem przyjęty. Został stalinowcem, co nie uratował go przed wykluczeniem z partii w 1936 i skazaniem w 1937 na 10 lat więzienia, rozstrzelany w 1939.

Odezwa ta w 12 punktach wyjaśnia cele nowej międzynarodówki komunistycznej, jej taktykę i stosunek do partji socjalistycznych. Autorzy odezwy wychodzą z założenia, że obecna epoka jest okresem upadku systemu kapitalistycznego. Jeżeli kapitalizm nie będzie zniesiony, wówczas zadaniem prolełarjatu powinno być dążenie do bezpośredniego zagarnięcia władzy państwowej. Objęcie tej władzy polega na zniesieniu aparatu burżuazyjnego w państwie, a na zorganizowaniu władzy proletarjackiej. Władza ta powinna reprezentować dyktaturę klasy robotniczej, aby stać się w rękach proletariatu środkiem do systematycznego zgnębienia i wywłaszczenia klasy posiadającej. Typem państwa proletarjackiego jest demokracja proletariacka pod postacią sowietów, a nie demokracji burżuazyjnej, pod pozorem której występuje władza oligarchji finansowej. Dla zabezpieczenia wywłaszczenia ziemi i przemysłu, które powinny stanowić własność narodu, konieczne jest rozbrojenie burżuazji i uzbrojenie klasy robotniczej. Podstawową metodą walki są masowe wystąpienia proletarjatu, które powinny dochodzić aż do walki zbrojnej z państwem burżuazyjnem. 

Stosunek do partii socjalistycznych wzmiankowana odezwa określa w ten sposób, że partje te dzieli na trzy grupy i w zależności od tych grup zmienia swój stosunek do nich: a) "socjalszowinistów", którzy walczą z bronią w ręku po stronie burżuazji, w stosunku do których należy stosować walkę bez litości, b) w ugrupowaniach "centrowych" należy wprowadzać rozłam, przyczem przywódców ich trzeba demaskować; w pewnym okresie pracy w tym kierunku powinno się wystąpić z akcją określonego organizacyjnego odosobnienia się od "centrum"; c) trzecią grupę stanowią elementy rewolucyjne ruchu robotniczego syndykalistów; tych należy zjednoczyć. Odezwa następnie wylicza 39 partyj i organizacyj, które zostały zaproszone na pierwszy kongres nowej międzynarodówki. Kongres ten miał za zadanie stworzenie organu bojowego, który winien kierować międzynarodówką komunistyczną, podporządkowując interesy ruchu poszczególnych krajów zadaniom międzynarodowej rewolucji.

Kongres ten (t.zw. I-szy) odbył się w pierwszych dniach marca 1919 r. Zjazd delegatów na nim był nikły. Powzięto szereg rezolucyj w rozwinięciu zasad, wyłożonych w streszczonej wyżej odezwie z dn. 24. I. 1919 r., która dla międzynarodówki komunistycznej ma charakter jakby ustawodawczy. Kongres ten powołał do życia oficjalnie nową międzynarodówkę, uznał jednak za wskazane polecić przyszłemu Kongresowi, t.zw. II-emu, opracowanie ustawy tej nowej międzynarodówki komunistycznej, zwanej w skróceniu - Kominternem (komunisticzeskij internacjonał).

Kierownictwo Kominternu polecono wybranemu Komitetowi Wykonawczemu (t.zw. Ispołkomowi - ispołnitielnyj komitet) z siedzibą w Moskwie.

Kongres zakończył swoją pracę manifestem do proletarjatu całego świata, z podpisem G. Zinowjewa (Apfelbauma), jako przewodniczącego Ispołkomu Kominternu i K. Radka (Sobelsona), jako sekretarza tegoż Komitetu Wykonawczego Kominternu.

Z chwilą powołania do życia nowej międzynarodówki, w poszczególnych krajach poczęto organizować miejscowe partje komunistyczne; dla nich cały szereg zagadnień, wynikających z tego faktu powstania nowej międzynarodówki, nie był dostatecznie jasny. Należało kierownikom dać odpowiednie dyrektywy. II-gi Kongres, który odbył się w Petersburgu (17. VII-7. VIII 1920 r.) opracował te dyrektywy.

Chcąc odgraniczyć się od elementów, nieprzenikniętych sympatją dla zasad III-ej Międzynarodówki i w ten sposób uchronić się od rozbicia od wewnątrz, tenże II-gi Kongres uchwalił, że nowowstępujące do Kominternu partje powinny spełnić 21 warunków, które zostały opracowane przez Zinowjewa (Apfelbauma). (Warunki te noszą nazwę - "tez Zinowjewa").

Tezy te są następujące:

1. Cała propaganda i agitacja nosić winna charakter istotnie komunistyczny i ma być zgodna z programem i uchwałami III-ej Międzynarodówki. Wszystkie dzienniki partji winny być redagowane przez autentycznych komunistów, którzy złożyli dowody ofiarności dla sprawy proletarjatu. Hasła "dyktatura proletarjatu" nie należy używać jako prostej formułki, wyuczonej na pamięć, lecz winno ono być głoszone w ten sposób, by konieczność jej stała się widoczną dla najprostszego robotnika i robotnicy, żołnierza i chłopa. Konieczność dyktatury proletarjatu powinna być wykazywana na podstawie faktów życia codziennego. Systematyczne objaśnianie ich pod tym kątem widzenia jest obowiązkiem naszej prasy.

Cała prasa perjodyczna, jak i nieperjodyczna zależeć winna całkowicie od Centralnego Komitetu Partji, bez względu na to, czy całość partji działa jawnie czy nielegalnie. Niedopuszczalne jest, aby wydawnictwa mogły korzystać ze swej autonomji dla prowadzenia polityki, która nie odpowiadałaby w zupełności polityce partji. Na łamach dzienników, na zgromadzeniach publicznych, w związkach zawodowych i kooperatywach, wszędzie, gdzie docierają zwolennicy III Międzynarodówki, należy piętnować systematycznie i bezlitośnie nie tylko burżuazję, lecz i jej wspólników - reformistów wszelkich odcieni.

2. Każda organizacja, pragnąca przystąpić do Międzynarodówki Komunistycznej, winna usuwać stale i systematycznie ze wszystkich mniej czy więcej odpowiedzialnych stanowisk w ruchu rewolucyjnym (władz partyjnych, redakcji, związków zawodowych, kooperatyw, samorządów komunalnych i t.p.) reformistów i centrowców i zastępować ich wypróbowanymi komunistami i to nie krępując się, zwłaszcza w początkach - faktem, iż trzeba będzie niekiedy zastąpić "fachowego" oportunistę zwykłym robotnikiem.

3. We wszystkich prawie krajach Europy i Ameryki walka masowa wchodzi w stadjum wojny domowej. W takich warunkach komuniści nie mogą wcale zaufać legalności burżuazyjnej. Obowiązkiem ich jest tworzyć równocześnie z ruchem legalnym, aparat organizacji nielegalnej, któryby w momencie decydującym dopomógł partji do spełnienia jej obowiązków wobec rewolucji. We wszystkich krajach, gdzie stan oblężenia i prawa wyjątkowe nie pozwalają komunistom na wypełnienie swych zadań w drodze działalności legalnej, jest rzeczą absolutnie niezbędną kombinowanie akcji legalnej z nielegalną.

4. Z obowiązkiem propagandy idei komunistycznej łączy się konieczność specjalnie energicznej i metodycznej propagandy w wojsku. Tam, gdzie propaganda taka jest zakazana przez prawa wyjątkowe, trzeba ją prowadzić nielegalnie. Niespełnienie tego obowiązku byłoby równoznaczne zdradzie zasad rewolucyjnych i sprzeczne z należeniem do III-ej Międzynarodówki.

5. Konieczną jest systematyczna i metodyczna agitacja na wsi. Klasa robotnicza nie będzie mogła zwyciężyć, jeżeli nie będzie miała za sobą proletarjatu rolnego, przynajmniej części chłopów biednych oraz zapewnionej, dzięki swej polityce, neutralności reszty ludności wiejskiej. Propaganda komunistyczna na wsi staje się obecnie rzeczą pierwszej wagi. Powinna ona być przedsiębrana głównie przy pomocy rewolucyjnych robotników-komunistów, mających związek ze wsią. Zrezygnowanie z tej pracy lub oddanie jej na pastwę indyferentów lub półreformistów równałoby się rezygnacji z rewolucji proletarjackiej.

6. Każda partja, chcąca należeć do III-ej Międzynarodówki, zobowiązana jest demaskować nie tylko wyraźny socjal-patrjotyzm, lecz także nieszczerość i obłudę "socjal-pacyfizmu"; powinna ona systematycznie wykazywać robotnikom, iż bez obalenia kapitalizmu w drodze rewolucji żadne międzynarodowe sądy rozjemcze, żadne umowy co do ograniczenia zbrojeń, żadne reformy "demokratyczne" Ligi Narodów nie będą zdolne do przeszkodzenia nowej wojnie imperjalistycznej.

7. Partje, które pragną być przyjęte do III-ej Międzynarodówki, winny zerwać całkowicie z reformizmem i polityką centrowców, oraz prowadzić w organizacjach swych jaknajszerszą propagandę na rzecz tego zerwania. Bez spełnienia powyższego warunku niemożliwą byłaby jednolita akcja komunistyczna wogóle.

Międzynarodówka komunistyczna domaga się dokonania tego zerwania bez zastrzeżeń i ostatecznie w jaknajkrótszym czasie. Międzynarodówka komunistyczna nie może pozwolić, by tacy notoryczni oportuniści jak Turatti, Kautsky, Hilferding, Hillquit, Longuet, Mac Donald, Modigliani i t.p. mieli prawo być uznanymi za członków III-ej Międzynarodówki. Doprowadziłoby to tylko do tego, że III-cia Międzynarodówka stałaby się bardzo podobną do zmarłej II-ej Międzynarodówki.

8. Jest rzeczą niezbędną, aby partje tych krajów, których burżuazja posiada kolonje i uciska inne narody, zajęły szczególnie wyraźne i jasne stanowisko w sprawie kolonji i narodów uciskanych. Każda partja, pragnąca należeć do III-ej Międzynarodówki, powinna demaskować krętacką politykę kolonialną swych imperialistów, popierać nie tylko w słowach, lecz i w czynach ruchy wyzwoleńcze ludności kolonji, żądać wypędzenia rodzimych imperjalistów z kolonji, rozwijać w duszach robotników swego kraju prawdziwie braterskie uczucia wobec ludności robotniczej kolonji i narodów uciskanych, oraz prowadzić pośród wojsk swego kraju systematyczną agitację przeciwko wszelkiemu uciskowi ludów kolonjalnych.

9. Każda partja, pragnąca należeć do Międzynarodówki komunistycznej, winna rozwijać systematyczną i stanowczą działalność komunistyczną w związkach zawodowych, w radach robotniczych i fabrycznych, kooperatywach i innych masowych organizacjach robotniczych. Należy tworzyć wewnątrz tych organizacyj ośrodki komunistyczne, które swą nieustanną i wytrwałą działalnością powinny pozyskać ugrupowania te dla sprawy komunistycznej. Ośrodki komunistyczne powinny demaskować stale zdradę socjal-patrjotów i chwiejność centrowców; powinny one być całkowicie podporządkowane partji.

10. Każda partja, należąca do III-ej Międzynarodówki, zobowiązana jest do prowadzenia zaciętej walki przeciwko "Międzynarodówce" żółtych związków zawodowych w Amsterdamie. Winna ona prowadzić w szeregach zorganizowanych w związkach zawodowych robotników energiczną propagandę, wykazując konieczność zerwania z żółtą międzynarodówką amsterdatoską. Wszelkiemi siłami podtrzymywać winna tworzące się Międzynarodowe Zjednoczenie czerwonych związków zawodowych, które przyłączyło się do Międzynarodówki komunistycznej.

11. Partje, chcące należeć do III-ej Międzynarodówki, winny poddać rewizji skład osobisty swych frakcyj parlamentarnych i usunąć z nich żywioły niepewne; winny one podporządkować nie tylko w teorji, lecz i w praktyce frakcje te kierownictwu Partji i wymagać od każdego komunisty-członka frakcji, podporządkowania całej swej działalności interesom propagandy i agitacji prawdziwie rewolucyjnej.

12. Partje, należące do III-ej Międzynarodówki, zorganizowane być winny na podstawie demokratycznego centralizmu. W obecnym okresie napiętej wojny domowej partja komunistyczna tylko wtedy będzie w stanie spełniać swe żądania, gdy zbudowana będzie na zasadach centralistycznych, gdy panować w niej będzie żelazna dyscyplina, gdy wreszcie władze centralne, wsparte o zaufanie poszczególnych organizacyj partyjnych, rozporządzać będą najszerszemi kompetencjami i posiadać całkowity autorytet.

13. Komunistyczne partje tych krajów, w których działać one mogą legalnie, winny od czasu do czasu przeprowadzać oczyszczenie swego składu osobistego, usuwając ze swych szeregów żywioły drobnomieszczańskie, którym udało się wślizgnąć do partji.

14. Każda partja, pragnąca należeć do Międzynarodówki komunistycznej, winna przychodzić z pomocą wszystkim Republikom sowieckim, walczącym z siłami kontrrewolucyjnemi. Prowadzić ona winna niezmordowaną i z niczem nieliczącą się propogandę za przeszkodzeniem w transportowaniu amunicji i środków wojennych dla wrogów Republiki sowietów. Prócz tego legalnie czy nielegalnie powinna być prowadzona wytężona propaganda pośród wojsk, wysłanych dla zdławienia republik robotniczych.

15. Partje, które dotychczas zachowały swój stary program socjalistyczny, powinny w najkrótszym czasie poddać go rewizji i stosownie do specjalnych warunków swych krajów, wypracować nowy program komunistyczny zgodnie z uchwałami Międzynarodówki komunistycznej. Program każdej partji, należącej do Międzynarodówki komunistycznej, winien być z reguły zatwierdzony przez zwykły Kongres Międzynarodówki komunistycznej lub przez Komitet Wykonawczy. W wypadku niezatwierdzenia odnośna partja ma prawo odwołać się do Kongresu Międzynarodówki komunistycznej.

16. Wszystkie uchwały Kongresu Międzynarodówki komunistycznej, jakoteż Komitetu Wykonawczego, są obowiązujące dla wszystkich partyj, należących do Międzynarodówki komunistycznej. Ponieważ działa ona w okresie spotęgowanych wojen domowych przeto winna być zbudowana na zasadach znacznie bardziej centralistycznych, aniżeli II-ga Międzynarodówka. Jednakże Międzynarodówka komunistyczna i jej Komitet Wykonawczy będą się w działalności swej liczyły z różnorodnymi warunkami, wśród których poszczególne partje zmuszone są działać i walczyć, i uchwalać będą decyzje znaczenia ogólnego tylko w tych sprawach, gdzie to będzie możliwe.

17. W konsekwencji tego wszystkiego, co wyżej zostało powiedziane, każda partja, pragnąca przyłączyć się do Międzynarodówki komunistycznej, winna zmienić swą nazwę. Każda partja, chcąca należeć do Międzynarodówki komunistycznej, ma nosić nazwę; Partja Komunistyczna - takiego a takiego kraju, Sekcja III-ciej Międzynarodówki komunistycznej. Sprawa nazw nie jest tylko zagadnieniem formalnem, lecz w wielkiej mierze bardzo poważnem zagadnieniem politycznem. Międzynarodówka komunistyczna wypowiedziała wojnę całemu światu burżuazyjnemu i wszystkim żółtym partjom socjaldemokratycznym. Konieczną więc jest rzeczą, by różnica pomiędzy partjami komunistycznemi, a dawnemi oficjalnemi partjami "socjal-demokratycznemi", które zdradziły sztandar klas robotniczych, była widoczną dla każdego zwykłego robotnika.

18. Wszystkie główne organy partyjne wszystkich krajów winny publikować ważniejsze dokumenty oficjalne Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej. 

19. Wszystkie partje, należące do Międzynarodówki Komunistycznej lub które zgłosiły przystąpienie do niej, zobowiązane są zwołać możliwie rychło, a najpóźniej w 4 miesiące po drugim Kongresie Międzynarodówki Komunistycznej - Nadzwyczajne Kongresy, celem omówienia powyższych warunków. Centralne Władze poszczególnych partji powinny przedsięwziąć kroki, by wszystkie organizacje lokalne dowiedziały się o uchwałach drugiego Kongresu Międzynarodówki Komunistycznej.

20. Partje, które pragną obecnie przystąpić do Międzynarodówki Komunistycznej, lecz które nie zmieniły jeszcze radykalnie swej taktyki, winny czuwać nad tem, by przed wstąpieniem do III Międzynarodówki przekształcić się w ten sposób, aby dwie trzecie ich kierowników i redaktorów przynajmniej najważniejszych organów centralnych składało się z towarzyszy, którzy jeszcze przed II Kongresem Międzynarodówki Komunistycznej wypowiedzieli się publicznie i wyraźnie za przyłączeniem się partji do III Międzynarodówki, Wyjątki pod tym względem dopuszczalne są za zgodą Komitetu Wykonawczego, który również ma prawo robić wyjątki w odniesieniu do przedstawicieli kierunku centralnego, wymienionych w § 7.

21. Członkowie partji, którzy odrzucają w zasadzie warunki i tezy, postawione przez Międzynarodówkę Komunistyczną, powinni być z partji wykluczeni. Dotyczy to w szczególności delegatów na Nadzwyczajny Kongres partji.

III-cia (mosk.) Międzynarodówka zwołuje swoje zjazdy, t.zw. kongresy. Takich kongresów do chwili obecnej odbyło się pięć. Ostatni z nich (5-ty) odbył się w Moskwie w 1924 r. (17/VI - 2/VII).

•     Grigorij Jewsiejewicz Zinowiew - Apfelbaum  - urodzony 23 września 1883 w Jelizawietogrodzie na Ukrainie. W SDPRR od 1901, zaangażował się w ruch związkowy, przez co musiał uciekać z Rosji. Przebywał w Berlinie, Paryżu i Szwajcarii, gdzie poznał Lenina i Plechanowa. W 1903 przyłączył się do bolszewików. Jesienią tego roku powrócił do kraju, włączając się w publikowanie "Iskry". Następnego roku znów udał się do Szwajcarii, by studiować chemię na uniwersytecie w Bernie. Współpracował z bolszewickimi czasopismami, jak np. "Wperiod". Brał udział w rewolucji 1905, pomagając w organizacji powstania w Petersburgu. W 1907 na kongresie partii w Londynie został wybrany do sześcioosobowego KC. W latach 1908-1917 przebywał na emigracji, gdzie współpracował z Leninem i Kamieniewem, redagował "Proletariusza". Tworzyli razem najściślejsze kierownictwo ruchu bolszewickiego, tzw. trojkę, która przetrwała aż do śmieci Lenina. Współorganizował też wydawanie "Zwiezdy" i "Prawdy" w Petersburgu. W 1912 wraz z Leninem i Kamieniewem przeniósł się do Krakowa, by dzialać bliżej Rosji. Wybuch wojny zmusił ich do powrotu do Szwajcarii. Po powrocie w 1917 do Rosji przewodniczący Rady Delegatów Robotniczych w Piotrogrodzie. Został też redaktorem "Prawdy". Początkowo sprzeciwiał się zamachowi zbrojnemu, podobnie jak Kamieniew był bowiem zwolennikiem rewolucji ogólnoświatowej. Od 1921 był członkiem Politbiura. Od 1919 został pierwszym przewodniczącym Komitetu Wykonawczego Kominternu. Po śmierci Lenina, stał się przeciwnikiem Trockiego. Zawiązał 1923 wraz z Kamieniewem sojusz ze Stalinem przeciw wspólnemu przeciwnikowi. Następnie, wykorzystany przez Stalina, przyłczył się do Trockiego. Podzielał bowiem przekonanie, że rewolucja powinna jak najszybciej zostać przeniesiona na inne kraje, gdyż w innym wypadku kraje kapitalistyczne zniszczą ZSRR. Stalin natomiast był zwolennikie tezy o socjalizmie w jednym kraju, skupienia wszystkich sił na jego umacnianiu w Rosji. W 1926 został pozbowiony stanowisk pod zarzutem trockizmu. Był w latach 1927-28 i 1932-33 wydalany z partii. W 1935 aresztowany i skazany na 10 lat więzienia, potem w procesie szesnastu skazany na śmierć pod zarzutem indexku na życie Stalina i stracony 25 sierpnia 1936. Jego wypowiedź z sierpnia 1918 stanowi ludobójcze credo żydowskiego bolszewizmu w Rosji tamtych dni: "Musimy przeciągnąć na naszą stronę 90 ze 100 milionów mieszkańców sowieckiej Rosji. Co do reszty, nie mamy im nic do powiedzenia. Muszą być zniszczeni."




•     Bela Kun - Kohen   - urodzony w 1886 w Szilagiczesz w Transylwanii. Studiował w Klausenburgu (Kluż) i wtedy włączył się w działalność polityczną. Przyłączył się do socjaldemokratów i został skarbnikiem lokalnej struktury. W 1914 pracował dla firmy ubezpieczającej robotników. Po opuszczeniu Klużu wydawał w Bukareszcie marksistowską gazetę. Służył w armii podczas wojny, dostał się do niewoli rosyjskiej latem 1916. Został osadzony w obozie jenieckim, gdzie agitował pozostałych jeńców ideologią komunistyczną, okazując się świetnym propagandzistą. W 1917 uczestniczył w rewolucji październikowej, spotkał się z Leninem i odbył kurs rewolucyjny. Lenin uczynił go kierownikiem szkoły propagandowej w Moskwie, gdzie bolszewizował węgierskich jeńców wojennych. W kwietniu 1918 stanął na czele Federacji Zagranicznych Grup Komunistycznych, organizacji skupiającej zagranicznych komunistów. W końcu 1918 został wysłany na Węgry z zadaniem wywołania rewolucji bolszewickiej. Otrzymał na ten cel wielkie fundusze. Założył w kraju komunistyczna gazetę, której celem było atakowanie władzy Karolyi'ego. Został w związku z tym aresztowany, jednak nadal mógł kontynuować pracę. 21 marca 1919 wyszedł z więzienia i otrzymał od Karolyi'ego pełnie władzy, sprawowanej w koalicji komunistyczno-socjaldemokratycznej. Był wyznawcą rewolucji światowej, toteż dążył do rozszerzenia bolszewizmu na sąsiednie kraje. Stworzył Słowacką Republikę Rad na zajętych terenach. 1 sierpnia porzucił władzę wskutek ofensywy rumuńskiej i opuścił Węgry. W Austrii został internowany, lecz wkrótce wypuszczono go. Udał się w 1920 do bolszewickiej Rosji, gdzie kierował ludobójstwem Czeka na Krymie, jako przewodniczący Komitetu Rewolucyjnego na półwyspie. Podobnie jak wielu żydowskich bolszewików został wyznawcą Trockiego. Od 1921 był członkiem Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej. W 1928 wrócił do Wiednia w celu ponownego wywołania rewolucji na Węgrzech. Został aresztowany i wydalony do ZSRR. W 1937, jako trockista, aresztowany, skazany na śmierć i w 1939 rozstrzelany.




•     Julian Leszczyński - Leński   (1889-1937) - działacz komunistyczny, publicysta. Urodzony 8 stycznia w Płocku. W 1901 roku został uczniem Gimnazjum Gubernialnego. Za udział w strajku szkolnym 1905 wydalony, w rok później przeniósł się do nowo powstałego Gimnazjum Polskiej Macierzy Szkolnej. Był współzałożycielem pisma młodzieżowego "Do Dzieła", na łamach którego publikował swoje pierwsze prace, w tym wiersze. Po maturze studiował historię i literaturę polską w Uniwersytecie Jagiellońskim. Od 1905 członek SDKPiL. W 1909 wstąpił na wydział filozoficzny UJ, działacz Związku Młodzieży Socjalistycznej "Spójnia", brał udział w naradzie KC bolszewików w 1913 w Poroninie. Członek Komitetu Warszawskiego SDKPiL, którego członkiem był od 1913. Od jesieni 1912 przebywał w Warszawie, gdzie czynnie zajmował się działalnością rewolucyjną, za co był parokrotnie skazany i więziony. Członek KW Grup SDKPiL w Rosji. Brał udział w Konferencji Kwietniowej i VI Zjeździe SDPRR(b). Zastępca członka CKW I Zjazdu Rad. W latach 1917-1919 kierował Komisariatem Polskim Ludowego Komisariatu do Spraw Narodowości w sowieckiej Rosji. 1921-1923 członek Biura Polskiego przy KC RKP(b). Brał udział w Rewolucji Październikowej, zajmował telegraf w Piotrogrodzie, dochodząc w Rosji Radzieckiej do wysokich funkcji politycznych. W latach 1923-1924 przebywał w Berlinie i Paryżu. Następnie przerzucony został do Polski z zadaniem pracy w Komunistycznej Partii Robotniczej Polski. Od 1924 w KPP, 1926-1929 przywódca tzw. mniejszości (od 1929 sekretarz generalny KC). Od 1929 członek Prezydium Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej. Jako autor ogłosił ponad 100 publikacji, głównie artykułów i broszur politycznych. Współredagował wiele pism o obliczu komunistycznym, w tym "Nowe Drogi", "Żołnierz Rewolucji", "Głos Komunisty". 10 czerwca 1937 r, aresztowany w Moskwie i wkrótce stracony.




•     Aleksander Łozowski - Salomon Abramowicz Dridzo   urodzony 16 marca 1878 we wsi Daniłowka w guberni jekaterynburskiej. Radziecki działacz państwowy, doktor nauk historycznych od 1939. Syn nauczyciela. W 1901 wstąpił do SDPRR, został bolszewikiem. Prowadził działalność partyjną w Sankt Petersburgu, Kazaniu i Charkowie. Uczestnik rewolucji 1905-1907 w Kazaniu. W 1908 skazany na zsyłkę, zdołał uciec i wyemigrować. Od 1909 żył w Genewie i Paryżu. W czerwcu 1917 przybył do Piotrogrodu. Od lipca 1917 sekretarz Wszechrosyjskiej Centralnej Rady Związków Zawodowych. W grudniu 1917 za wystąpienie przeciwko linii działania partii wykluczony z RKP(b). 1918-1919 stał na czele grupy socjaldemokratów-internacjonalistów, w składzie której w grudniu 1919 został ponownie przyjęty do partii. 1918-1919 sekretarz odpowiedzialny Związku Zawodowego Włókniarzy, następnie Związku Zawodowego Kolejarzy. Przewodniczący moskiewskiej Miejskiej Rady Szlaków Komunikacyjnych. W latach 1921-1937 sekretarz generalny Profinternu. Redaktor czasopisma "Czerwona Międzynarodówka Związków Zawodowych". Członek Komitetu Wykonawczego Kominternu. W okresie walki o władzę po śmierci Lenina stanął po stronie Stalina. Był teoretykiem ruchu związkowego. Od 1927 kandydat na członka, od 1939 członek KC WKP(b). 1937-50 członek Rady Najwyższej ZSRR. Od 1937 dyrektor Goslitizdata (Państwowego Wydawnictwa Literackiego). Od 1939 zastępca ludowego komisarza spraw zagranicznych. Jednocześnie od czerwca 1941 zastępca kierownika, 1945-1948 kierownik Sowinformbiura. W latach 1942-1948 na polecenie Stalina nadzorował działalność Żydowskiego Komitetu Antyfaszystowskiego. 1940-1949 kierownik Katedry Historii Stosunków Międzynarodowych i Polityki Wewnętrznej w Wyższej Szkole Partyjnej przy KC WKP(b). W 1946 utracił posadę zastępcy ludowego komisarza. W styczniu 1949 wyrzucony z partii i aresztpwany. W sierpniu 1952 skazany na śmierć i zlikwidowany 12 sierpnia. W 1955 zrehabilitowany.
  
  
•     Michaił Moskwin - Meer Abramowicz Trilisser   (1883-1940) - jeden z głównych funkcjonariuszy organów bezpieczeństwa państwowego ZSRR. Syn mieszczanina. W 1901 wstąpił do SDPRR, został bolszewikiem. Wielokrotnie aresztowany. Uczestniczył w wydarzeniach rewolucyjnych 1905-1907 w Finlandii. W 1917 członek komitetu irkuckiego SDPRR(b). 1917 członek CKW Rad Syberii. W 1918 zastępca przewodniczącego Syberyjskiego Komitetu Wojennego, członek syberyjskiej Czeka. W czasie interwencji japońskiej na Dalekim Wschodzie działał w podziemiu w Błagoweszyńsku. Następnie przewodniczący amurskiego komitetu rewolucyjnego i sekretarz amurskiego komitetu RKP(b). Komisarz Republiki Dalekowschodniej, członek Dalekowschodniego Biura KC RKP(b). Jeden z kierowników państwow-politycznej ochrony Republiki, odpowiednika Czeka. Przewodził w rozpętywaniu bolszewickiego terroru na Syberii. Od sierpnia 1921 kierownik sekcji w wydziale kontrwywiadu Czeka. Od grudnia 1921 zastępca kierownika, następnie od maja 1922 kierownik wydziału zagranicznego Czeka. Jeden z twórców radzieckiego wywiadu. Od zastępca przewodniczącego OGPU. Występował przeciwko G, Jagodzie, przez którego został usunięty z organów bezpieki. W latach 1930-1934 zastępca ludowego komisarza robotniczo-chłopskiej inspekcji RFSRR i członek Prezydium Centralnej Komisji Kontroli WKP(b). Od 1935 cżłonek Prezydium Komitetu Wykonawczego Kominternu i kandydat do Sekretariatu. 23 listopada 1938 aresztowany i rozstrzelany bez sądu 2 lutego 1941.
  
  
•     Josif Aaronowicz Piatnicki - Osip Tarsis  - urodzony 17 stycznia 1882 w Wiłkomirze. Syn robotnika stolarza. Pracował jako krawiec w Poniewieży, Kownie i Wilnie, sekretarz wileńskiego związku zawodowego krawców. W 1898 wstąpił do SDPRR. Od 1901 współpracownik "Iskry". Wielokrotnie aresztowany. W 1902 uciekł z więzienia w Kijowie i wyemigrował do Niemiec. W 1903 w Londynie poznał Lenina, aktywnie uczestniczył w przygotowaniu II Zjazdu SDPRR, po którym został bolszewikiem. W 1905 członek odeskiego komitetu SDPRR(b). W latach 1906-1908 kierował działalnością techniczną Komitetu Moskiewskiego SDPRR(b). W 1908 wyjechał do Genewy, organizował konferencje partyjne. 1913-1914 pracował jako elektromonter. W 1914 aresztowany, wysłany do guberni jenisejskiej. W 1917 członek Komitetu Moskiewskiego SDPRR(b), Komitetu Wykonawczego Rady Moskiewskiej, powstańczego centrum partyjnego i Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego. Od 1918 został członkiem CKW Rad. 1918-1922 członek Biura Komitetu Moskiewskiego RKP(b). W latach 1919-1920 przewodniczący komitetu centralnego związku zawodowego kolejarzy. W 1920 sekretarz Komitetu Moskiewskiego partii. Od 1921 pracował w Komitecie Wykonawczym Kominternu. 1921-1922 kierował Wydziałem Kontaktów Międzynarodowych. Od 1922 kierownik Biura Organizacyjnego. W latach 1921-1935 skarbnik. Od 1922 do 1935 sekretarz KW, od 1924 do 1935 członek KW. Od 1926 do 1935 członek sekretariatu politycznego KW, w latach 1928-1935 członek Prezydium. 1920-1921 kandydat na członka, od 1927 członek KC WKP(b). 1924-1927 członek Centralnej Komisji Kontroli. Od 1935 kierował wydziałami KC WKP(b). W 1937 aresztowany i w październiku 1937 usunięty z KC. Skazany na śmierć i rozstrzelany 30 października 1938.
  
  
•     Dmitrij Zacharowicz Manuilski    (1883-1959) - radziecki działacz partyjny i państwowy, członek Akademii Nauk Ukraińskiej SRR. Studiował na uniwersytecie w Sankt Petersburgu, następnie ukończył prawo na Sorbonie w 1911. W 1903 wstąpił do SDPRR. Od 1905 członek kolegium agitatorów komitetu miejskiego partii w Sankt Petersburgu. W 1906 był jednym z organizatorów powstania w Sveaborgu i Kronsztadzie. Skazany na zsyłkę, uciekł do Francji w 1907. Został członkiem rewolucyjnej grupy "Wpiered". W czerwcu 1917 przystąpił do bolszewików, został członkiem Komitetu Wojskowo-Rewolucyjnego w Piotrogrodzie. W listopadzie 1917 komisarz Krasnego Sioła. Od grunia 1917 członek kolegium Ludowego Komisariatu Aprowizacji, od lutego 1918 wicekomisarz. Jeden z organizatorów oddziałów rekwizycyjnych. W 1918 skierowany na Ukrainę, członek Wszechukraińskiego Komitetu Rewolucyjnego. Od 1919 ludowy komisarz rolnictwa Ukrainy. W początku 1919 stał na czele radzieckiej misji Czerwonego Krzyża we Francji. Od grudnia 1921 pierwszy sekretarz KC KP(b) Ukrainy. 1920-1923 i 1929-1952 członek Politbiura KC KP(b) Ukrainy. Od 1922 kandydat na członka, a w latach 1923-1952 członek KC WKP(b). Od lipca 1924 członek Prezydium, 1928-1943 sekretarz Komitetu Wykonawczego Kominternu, kierował przedstawicielstwem WKP(b) w Komitecie Wykonawczym. Zwolennik czystek w partii. W latach 1942-1944 pracował w Głównym Zarządzie Politycznym Armii Czerwonej. 1947-1954 delegat do Rady Najwyższej ZSRR. Od 1944 zastępca przewodniczącego Rady Ministrów Ukraińskiej SRR i minister spraw zagranicznych Ukraińskiej SSR. Przewodniczył ukraińskiej delegacji na konferencję założycielską ONZ w 1945.
  
  
•     Michaił Markowicz Borodin - Gruzenberg   (1884-1951) - radziecki działacz państwowy i partyjny, agent Kominternu. Wstąpił do partii w 1903, został bolszewikiem. 1904-1905 na emigracji w Bernie. 1905-1906 prowadził działalność w Rydze. W 1905 wybrany jednym z sekretarzy komitetu ryskiego SDPRR(b). Delgat na konferencję w Tampere (1905) i IV Zjazdu SDPRR (1906). W końcu 1906 wyjechał do Anglii. W 1907 został aresztowany. Wyjechał do USA, gdzie przebywał w latach 1908-1918. Organizował szkoły dla emigrantów politycznych, ponadto działał w lewym skrzydle amerykańskiej partii socjalistycznej. Po rewolucji październikowej powrócił do Rosji i zaczął pracować w dziedzinie spraw zagranicznych. Od 1919 do 1922 przebywał w Meksyku, USA i Wielkiej Brytanii jako agent Kominternu. Od 1923 do 1927 był przedstawicielem Kominternu i ZSRR przy rządzie Kuomintangu w Kantonie w Chinach. Główny doradca Sun Jat-Sena. Kuomintang przekształcił za jego wskazówkami w partię leninowską, do której mogli wstępować komuniści. Założył też akademię wojskową. Po śmierci Sun Jat Sena pozostał na stanowisku doradcy do 1927, kiedy Czang Kaj-Szek usunął komunistów. W 1928 powrócił do ZSRR. Został zastępcą ludowego komisarza pracy, zastępcą dyrektora agencji TASS. Od 1932 pracował jako redaktor naczelny w angielskojęzycznej gazecie "Moscow News". 1941-1949 główny redaktor Sowinformbiura. Odznaczony Orderem Czerwonego Sztandaru. W 1949 uznany za wroga ZSRR, zesłany do łagru, gdzie w 1951 zmarł.



• Grigorij Naumowicz   (1893-1953) - radziecki działacz polityczny i uczony. Członek RKP(b) od 1918. Uczestnik wojny domowej na Dalekim Wschodzie i na Syberii. W latach 1920-1927 prowdził działalność rewolucyjną z ramienia Komitetu Wykonawczego Kominternu. Był jego przedstawicielem w Chinach. Brał udział w IV i V Zjeździe Komunistycznej Partii Chin, w majowym (1924), październikowym (1925) i lipcowym (1926) Plenach KC KPCh. 1926-1927 przewodniczący Dalekowschodniego Biura KW Kominternu w Szanghaju. Od lat 30-tych zajmował się pracą naukowo-badawczą w Moskwie.




•     Angelika Izaakowna Bałabanowa   (1877-1963) - urodzona w Czernichowie na Ukrainie, działaczka włoskiego ruchu robotniczego. W 1897 wyjechała z Rosji za granicę, by kontynuować wykształcenie. Osiedliła się we Włoszech. Przyłączyła się do Związku Rosyjskich Socjaldemokratów. Po II Zjeździe SDPRR mienszewiczka. Od 1912 do 1916 była członkinią KC Włoskiej Partii Socjalistycznej. 1912-1914 jedna z redaktorów gazety partyjnej "Avanti!". W okresie I wojny światowej delegatka na kongresy w Zimmerwaldzie i Kientalu. Sekretarz Międzynarodowego Komitetu Socjalistycznego. W 1917 wstąpiła do partii bolszewickiej. Brała udział w organizacji I Kongresu Kominternu. W 1919 została sekretarzem Komitetu Wykonawczego Kominternu. W 1922 wyjechała z Radzieckiej Rosji do Francji, następnie do USA. W 1924 wykluczona z RKP(b). W latach 1924-1935 ponownie redaktorka "Avanti!" i członkini Włoskiej Partii Socjalistycznej. Od 1925 sekretarz Międzynarodowego Biura Partii Rewolucyjno-Socjalistycznych (Biura Paryskiego). Po II wojnie światowej powróciła do Włoch, zmarła w Rzymie.




•     Christian Grigorijewicz Rakowski   - urodzony 13 sierpnia 1873 w bułgarskim Kotelu w bogatej burżuazyjnej rodzinie żydowskiej. Podróżował po całej Europie, studiował medycynę. Został komunistą i przywódcą ruchu rewolucyjnego w Bułgarii. Wspierał też komunistów w Rosji, ze swego majątku finansował "Prawdę" i "Iskrę". Ze względu na swoją działalność był wydalany z Bułgarii, Rumunii, Rosji i Francji. Podczas I wojny światowej reprezentował poglądy pacyfistyczne i był jednym z głównych uczestników konferencji antywojennej w Zimmerwaldzie. Był zwolennikiem "pokoju bez aneksji i kontrybucji", podobnie jak Lenin. Został aresztowany w 1916 w Rumunii i pozostawał w więzieniu do maja 1917. Podjął próbę wywołania rewolucji komunistycznej w Rumunii, jednak wkrótce musiał uciekać do Rosji. W 1917 wstąpił do partii bolszewickiej. W latach 1918-1923 był przewodniczącym Rady Komisarzy Ludowych Ukrainy, w 1922 członkiem delegacji sowieckiej na konferencję w Genui, przedstawicielem ZSRR w Wlk. Brytanii (1923-25) i Francji (1925-27), członkiem Komitetu Wykonawczego Kominternu. Był stronnikiem Trockiego i na XV kongresie partyjnym w 1927 został wydalony z partii i zesłany do centralnej Azji. W 1938 w procesie "antysowieckiego bloku prawicowo-trockistowskiego" skazany na 20 lat łagrów, w 1941 rozstrzelany.




•     Moisiej Borisowicz Czernomordik   (1889-1937) - urodzony w Dniepropietrowsku. Członek partii od maja 1917. Po 1921 został zawodowym działaczem partyjnym. Od 1931 do 1937 był zastępcą kierownika Wydziału Kadr Komitetu Wykonawczego Kominternu. Aresztowany 14 czerwca 1937 i rozstrzelany 14 września.




• Paweł Aleksandrowicz Mif - Michaił Aleksandrowicz Fortus    (1901-1938) - członek partii bolszewickiej od 1917. W latach 1928-1938 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. 1931-1935 zastępca kierownika Sekretariatu Wschodniego Kominternu. 1935-1936 doradca polityczny w sprawach Chin w sekretariacie Dymitrowa. W grudniu 1938 skazany na karę śmierci.




• Aleksander Łazarewicz Abramow - Mirow-Abramow   (1895-1937) - jeden z kierowników radzieckiego wywiadu. Syn kupca. W 1916 wstąpił do SDPRR(b). Brał udział w rewolucji październikowej. Od 1921 działał w dyplomacji, przedstawiciel Komitetu Wykonawczego Kominternu w Berlinie. Od 1926 kierownik Wydziału Kontaktów Międzynarodowych KW Kominternu, który był w rzeczywistości narzędziem sowieckiego wywiadu. Od 1935 zastępca kierownika Służby Łączności KW Kominternu. 5 września 1936 mianowany zastępcą kierownika czwartego (wywiadowczego) zarządu Sztabu Generalnego Armii Czerwonej. W tej roli kierował działalnością wywiadu w Hiszpanii. Jeden z głównych organizatorów działalności wywiadowczej w czasie wojny domowej w Hiszpanii. 21 maja 1937 aresztowany. 25 listopada 1937 skazany na karę śmierci i rozstrzelany. W 1958 zrehabilitowany.




• Aleksander Samoiłowicz Martynow - Pikker   (1865-1935) - w latach 1903-1918 członek partii mienszewickiej. Członek jej KC w latach 1907-1912. Po 1923 wstąpił do RKP(b). Po 6 lutego 1924 redaktor gazety Kominternu "Komunisticzeskij Internacjonał".




• Aaron Aleksandrowicz - Solz (1872-1945) - członek SDPRR od 1898. W latach 1920-1934 członek Komisji Kontroli Partyjnej WKP(b), po 1923 członek Prezydium. Między 1924 a 1934 w Międzynarodowej Komisji Kontroli Kominternu. W 1933 przewodniczący komisji stworzonej w celu czystki aparatu Komitetu Wykonawczego Kominternu. Jeden z głównych teoretyków ZSRR w latach 20-tych i 30-tych




• Michaił Osipowicz Górecki - urodzony w 1900. W latach 1918-1929 członek KP Rumunii. Po 1929 członek WKP(b). 1933-1934 analityk Sekretariatu Bałkańskiego Komitetu Wykonawczego Kominternu, 1935-1936 analityk w sekretariacie W. Piecka.




• Klemens Burzyński - Kielman Zalcman   (1903-1938) - od 1919 członek KPP. W 1923 wstąpił do WKP(b). Po 1933 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. W latach 1935-1936 zastępca redaktora naczelnego gazety "Kommunisticzeskij Internacjonał". 22 października 1936 aresztowany. 27 listopada 1937 skazany, 11 listopada 1938 rozstrzelany.




• Abram Jakubowicz Guralski - Chejfec   (1890-1960) - od 1904 członek Bundu. W latach 1917-1918 członek KC partii. W grudniu 1918 wstąpił do partii bolszewickiej. W 1927 usunięty za udział w Lewicowej Opozycji trockistowskiej. Powtórnie przyjęty w 1939. W 1950 znów usunięty. 1919-1926 i 1929-1935 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. Prowadził działalność w Niemczech, Francji i Ameryce Łacińskiej. W 1936 aresztowany, zwolniony w 1938. W 1950 aresztowany ponownie. 19 marca 1953 skazany na 10 lat więzienia. Zwolniony w połowie lat 50-tych.




• Aleksander Petrowicz Grinberg   - członek RKP(b) od 1920. Redaktor naczelny organu Kominternu "Kommunisticzeskij Internacjonał" w latach 1932-1937. Represjonowany.




•     Elena Osipowna Valter - Brawerman   - urodzona w 1898 w Mińsku, w rodzinie inteligenckiej. W 1919 wstąpiła do RKP(b). 1919-1921 pracowała jako główna księgowa gubernialnego komitetu rewolucyjnego, kwatery głównej XVI Armii, Wydziału Politycznego Frontu Zachodniego i Ludowym Komisariacie Spraw Zagranicznych. W latach 1922-1930 przebywała poza krajem z mężem. Od 1931 do 1938 pracowała w Komitecie Wykonawczym Kominternu, włączając 4 lata w sekretariacie Sekretarza Generalnego Kominternu. W październiku 1938 aresztowana. 17 stycznia 1940 skazana na 3 lata zesłania w Kraju Krasnojarskim.




• Alicja Abramowicz   (1901-1971) - członkini KPD od 1920, od 1928 w WKP(b). W latach 1922-1928 i w 1932 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. W 1935 usunięta z partii. Aresztowana, skazana w 1939. 14 maja 1945 skazana ponownie na 10 lat więzienia. W 1955 zwolniona, wyjechała do NRD.




• Berta Łazarewna - Paglina   - urodzona w 1904. Członkini WKP(b) od 1930. Pracowała w Komitecie Wykonawczym Kominternu jako maszynistka i stenograf od 1932 do 1938. 7 marca 1938 usunięta z partii. 8 marca aresztowana i skazana na 8 lat więzienia. Więziona do 1946. W 1951 ponownie aresztowana i skazana na 5 lat zesłania w Kazachstanie.




• Boris Semionowicz Freier - Seigel   - urodzony w 1897. W 1919 wstąpił do partii bolszewickiej. W latach 1924-1934 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. 1936-1937 analityk w Sekretariacie Wschodnim i analityk polityczny O. Kuusinena.




• Liubow Henrikowna Nusberg   - urodzona w 1904. Wstąpiła do WKP(b) w 1924. Między 4 października 1936 a 16 marca 1938 pracowała jako asystentka w Wydziale Kadr Komitetu Wykonawczego Kominternu.




• Tamara Akimowna Wulfson  - urodzona w 1889. W listopadzie 1918 wstąpiła do RKP(b). Między styczniem 1921 a kwietniem 1922 pracowała w sekretariacie Lwa Kamieniewa w archiwum. Między sierpniem 1927 a 15 kwietnia 1929 była sekretarką techniczną w Wydziale Organizacyjnym Komitetu Wykonawczego Kominternu. Między 19 maja 1932 a 14 grudnia 1935 tłumaczka w Wydziale Tłumaczeń. Od 25 stycznia 1936 do 22 marca 1939 tłumaczka w Wydziale Prasowym.




• Ilja Abramowicz Kozewnikow - urodzony w 1898. W 1918 wstąpił do RKP(b). Między 25 lutego 1936 a 1 kwietnia 1938 pracował jako szef centrum radiowego Wydziału Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu. 22 marca 1938 aresztowany. 16 maja usunięty z partii. 12 października 1946 zwolniony z więzienia.



• Jakob Josifowicz - Citowicz - Lew Dawidowicz Kasin   - urodzony w 1901. W 1919 wstąpił do RKP(b). Między styczniem 1923 a czerwcem 1924 był przedstawicielem Komitetu Wykonawczego Międzynarodówki Komunistycznej Młodzieży w Władywostoku. 1933-1937 analityk i członek redakcji organu Kominternu "Kommunisticzeskij Internacjonał". Po maju 1938 redaktor w Wydawnictwie Literatury Obcojęzycznej. 19 września 1937 usunięty z partii, przyjęty w lutym 1938.




• Efraim Karłowski - Goldstein   (1900-1937) - członek RKP(b) i KPP od 1920. Między październikiem 1934 a listopadem 1935 członek sekretariatu regionalnego KC KPP. Od czerwca 1931 do grudnia 1932 i od listopada 1935 do 15 lutego 1936 analityk w Sekretariacie Polsko-Pribałtyckim Kminternu. Następnie w sekretariacie M. Moskwina. Aresztowany, 3 listopada 1937 skazany na śmierć i rozstrzelany.




• Jewsiej Idkowicz Szołomow   (1906-1938) - członek WKP(b) od 1926. W 1932 został członkiem KP Zachodniej Białorusi. W czerwcu 1935 został członkiem KC i Sekretariatu KP Zachodniej Białorusi. Po grudniu 1935 reprezentował KC KPZB w Mińsku. Po 25 listopada 1936 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu w Moskwie jako analityk polityczny M. Moskwina. 2 listopada 1937 usunięty z partii i aresztowany zaraz potem. 25 września 1938 skazany na śmierć, rozstrzelany.




• Hermina Iwanowna Krumina   - urodzona w 1888. W 1905 wstąpiła do partii bolszewickiej. Między lutym 1936 a czerwcem 1937 pracowała w Wydziale Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu. 9 grudnia 1937 usunięta z partii.




• Abram Pawłowicz Luszyński   - urodzony w 1897. W 1921 wstąpił do RKP(b). Między 16 czerwca 1936 i 10 czerwca 1937 pracował w Wydziale Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu
  
  
  
• Wara Jakubowicz Wasiliewna   - urodzona w 1900. W 1918 wstąpiła do RKP(b). Od lipca 1934 do września 1936 pracowała jako analityk w sekretariacie D. Manuilskiego. Między września 1936 do września 1939 starszy analityk w Wydziale Kadr Komitetu Wykonawczego Kominternu




• Elli Busch   - urodzona w 1909. Członkini niemieckiej młodzieży komunistycznej KPD w latach 1923-1927. 1927-1929 członkini Komsomołu. Od 1928 do 1937 w KPD. W latach 1927-1929 pracowała jako maszynistka w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. Między 1929 a 1932 przebywała w Niemczech i pracowała w Związku Czerwonych Weteranów KC KPD i przedstawicielstwie handlowym ZSRR w Berlinie. W latach 1932-1937 działała w aparacie Kominternu. W 1937 usunięta z partii. 7 lipca 1956 wyjechała do NRD.




• Wiktor Wiaczesławowicz Jakubowicz   - urodzony w 1898. Wstąpił do SDPRR(b) w listopadzie 1917. Od 1 marca 1933 do 7 lutego 1936 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu jako zastępca kierownika, a następnie analityk Wydziału Kadr.




• Moisiej Naumowicz Altshuller   - urodził się w 1891. W 1907 wstąpił do partii bolszewickiej. Od 16 lipca 1936 do 1 lutego 1938 pracował jako zastępca kierownika Wydziału Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu.




•   Anna Łazarewna Razumowa - Kigierowicz   - urodzona w 1899 w Mińsku, w rodzinie wojskowego. Ukończyła szkołę wyższą w 1917. 1929-1930 studiowała marksizm. W 1918 wstąpiła do WKP(b). 1918-1919 kierowała wydziałem agitacji i rekrutacji komisariatu wojskowego w Gatczynie, następnie Wydziałem Agitacji i Edukacji Wydziału Politycznego w tym mieście. Przed pokonaniem Judenicza była oficerem wywiadu VI Dywizji VII Armii. 1920-1921 w Leningradzie kierowniczka Wydziału Kultury komitetu Związku Robotników Kolejowych w północnej Rosji. Członkini komitetu rewolucyjnego w czasie buntu antysowieckiego w Kronsztadzie. Pracowała w ruchu związkowym. Wybrana do regionalnego komitetu WKP(b) w Orle. Pełniła funkcję kierowniczki Wydziału Agitacji i Propagandy. W latach 1924-1925 pracowała w Ufie jako wicekierowniczka Wydziału Agitacji i Propagandy komitetu okręgowego WKP(b). 1925-1926 w Moskwie kierowała Wydziałem Politycznym dla szkół w Wydziale Agitacji i Propagandy komitetu dzielnicowego WKP(b). 1926-1927 w Taszkiencie jako wicekierowniczka propagandy Centralnego Biura Azjatyckiego KC WKP(b). 1927-1928 działała w Chinach jako wysłanniczka Międzynarodowego Sekretariatu Kobiecego Kominternu. 1928-1931 pracowała w Moskwie jako analityk aparatu Komitetu Wykonawczego Kominternu, najpierw w Międzynarodowym Sekretariacie Kobiet, potem w Sekretariacie Wschodnim. 1931-1936 przebywała we Francji z ramienia Kominternu. W 1936 w Moskwie pracowała w sekretariacie D. Manuilskiego. 1936-1937 we Francji i Hiszpanii. Od maja do września 1937 w Moskwie, asystent polityczny Manuilskiego. Od października 1937 do kwietnia 1938 sekretarz redakcji organu Kominternu "Kommunisticzeskij Internacjonał". Aresztowana w kwietniu 1938, represjonowana.




• Dawid Gawriłowicz Lipmanow   (1902-1937) - członek WKP(b) od 1928. Pracował w Wydziale Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu. 1 października 1937 zwolniony z pracy, 5 aresztowany. 19 listopada usunięty z partii. 25 grudnia skazany na śmierć.




• Irina Gartmann - Baum   (1899-1937) - urodzona w Polsce. W 1924 wstąpiła do KPD, w 1930 do WKP(b). Od lutego 1931 do lipca 1937 pracowała w Wydziale Tłumaczeń Komitetu Wykonawczego Kominternu, potem w Wydziale Łączności. 26 sierpnia 1937 usunięta z partii. 2 września aresztowana. 1 listopada skazana na śmierć.




• Anna Fischer - Cecylia Forterflich   - urodzona w 1906. W 1924 wstąpiła do KPP. Po październiku 1935 sekretarz techniczny w sekretariacie M. Moskwina. 15 czerwca 1937 zwolniona z aparatu Komitetu Wykonawczego Kominternu. We wrześniu aresztowana, 22 grudnia skazana na śmierć.




• Hilda Janowna - Zonberg   - urodzona w 1893. Między 1923 a 1937 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. Po lipcu 1936 kierowniczka sekretariatu Wydziału Kadr. Po aresztowaniu została usunięta z partii 28 listopada 1937. Represjonowana.




• Andriej Grigorijewicz Suchaczew - Szefer - członek WKP(b). Pracował w latach 1936-1937 Wydziału Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu. Aresztowany i represjonowany.




• Michaił Abramowicz Kazankin    - urodzony w 1906. W 1930 wstąpił do WKP(b). Między 1928 a 1937 pracował w Wydziale Kontaktów Międzynarodowych Komitetu Wykonawczego Kominternu. Zwolniony z pracy 1 sierpnia 1937.




• Anna Markowna Badulesku   (1894-1940) - członkini KP Rumunii od 1921, WKP(b) od 1924. Do 1927 pracowała jako starsza archiwistka w paracie Komitetu Wykonawczego Kominternu. 19 września 1937 usunięta z partii, 4 grudnia skazana na 5 lat więzienia.




• Aaron Moisiejewicz - Katz    - urodzony w 1881. Członek KPUSA od 1919, WKP(b) od 1930. Pracował w Wydziale Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu od 1934 do 1936. 20 października 1936 usunięty z partii.




• Isaj Iljicz - Litwakow    - urodzony w 1884. Członek KPUSA od 1919, WKP(b) od 1931. Pracował jako kurier w Wydziale Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu od 1933 do 1937. W grudniu 1937 usunięty z partii, następnie przywrócony. W 1938 wyjechał do USA.




• Stanisław Orski - Henryk Rozenkranc    - (1892-1937) - członek KPP od 1918, WKP(b) od 1932. 1932-1937 pracował w Wydziale Kontaktów Międzynarodowych Komitetu Wykonawczego Kominternu. 13 lutego 1937 usunięty z partii i w kwietniu aresztowany. 7 września 1937 skazany na śmierć.




• Liubow Dawidowna Proger    - urodzona w 1896. Członkini RKP(b) od 1919. W latach 1929-1930, 1932 i 1934-1938 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu, jako księgowa i po 16 marca 1937 analityk w Wydziale Kadr.




• Boris Isajewicz - Reinstein    - (1866-1947) - członek RKP(b) od 1918. Po 1923 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. W latach 1924-1938 kierownik archiwum Kominternu.




• Anna Grigorijewna Rediko - Rozenstein    - - urodzona w 1903. 1917-1921 należała do Cukunftu. Od 1921 do 1922 w Bundzie w Warszawie. Członkini RKP(b) od 1922. Pracowała w aparacie Międzynarodowej Komisji Kontroli. 4 września 1937 usunięta z partii i represjonowana.




• Klara Abramowna - Samuiłowicz    - - urodzona w 1899. Członkini RKP(b) od 1919. Od 1936 do 1943 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu jako analityk, następnie starszy analityk w Wydziale Kadr, redaktorka organu "Kommunisticzeskij Internacjonał", redaktorka w agencji telegraficznej w Wydziale Prasowym.




• Etta Rubinowna Fajnberg - Lipszyc  (1885-1955) - od 1906 do 1920 należała do Brytyjskiej Partii Socjalistycznej, członkini RKP(b) od 1921. Pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu od 1 kwietnia 1921 do 20 czerwca 1938, ostatecznie jako redaktorka w Wydziale Propagandy i Organizacji Masowych. W 1938 usunięta z WKP(b), potem przywrócona.




• Salomon Naumowicz - Chajkin    - - urodzony w 1911. Członek WKP(b) od 1931. 1933-1943 redaktor w Wydziale Publikacji Komitetu Wykonawczego Kominternu. Między 1951 a 1954 aresztowany. 29 czerwca 1955 rehabilitowany.




• Debora Ruwimowna - Czerniak    - - urodzona w 1882. Członkini KPD od 1921. Między 1925 a 1927 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu jako sekretarka techniczna w Wydziale Publikacji. 1929-1932 archiwistka, następnie wicekierowniczka archiwum Kominternu. 1936-1937 asystentka w Wydziale Kadr. 10 września 1937 usunięta z partii. Następnie przywrócona.




• Ilija Izaakowicz - Czernin    - (1893-1937) - członek partii bolszewickiej od 1917. Pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu od 7 września 1926 do 14 czerwca 1937 jako analityk i potem wicekierownik Wydziału Prasy i Propagandy. 9 maja 1937 usunięty z partii. 14 czerwca 1937 aresztowany, 9 grudnia skazany na śmierć.




• Josef Eisenberg    - (1891-1938) - członek KPD od 1920, następnie WKP(b). Pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu w latach 1923-1925 i 1926-1937 jako tłumacz i redaktor w Wydziale Tłumaczeń. 26 kwietnia 1937 aresztowany. 7 maja usunięty z partii. 22 sierpnia 1937 skazana na 5 lat więzienia. Zmarł 4 lutego 1938.




• Minna Jurijewna - Koker    - - urodzona w 1890. Członkini partii bolszewickiej od 1917. Pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu od 1920. Od 16 marca 1930 pracowała w sekretariacie rumuńskim, następnie w sekretariacie D. Manuilskiego. 16 sierpnia 1937 usunięta z partii. Aresztowana w tym samym roku.




• Franz Lang - Jakob Mendelejewicz Rozner    - - urodzony w 1890. Członek KP Austrii od 1919. 1927-1933 i 1936-1937 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu, był analitykiem politycznym w sekretariacie Dymitrowa. W sierpniu 1945 powrócił do Austrii. W latach 1951-1965 w KP Austrii.




• Claude Servet - Dawid Reczycki    - (1904-?) - w latach 1935-1937 analityk w sekretariacie D. Manuilskiego. W marcu 1937 wyjechał do Francji.




• Andrzej Karolski - Weisblum    - (1896-1952) - w latach 1912-1916 członek PPS-Lewica. 1916-1918 członek SDPKPiL. Po 1918 należał do KPP. Między 1931 a 1935 analityk w sekretariacie Europy Centralnej Komitetu Wykonawczego Kominternu. Od 1935 do 4 września 1936 analityk Wydziału Propagandy i Organizacji Masowych. 16 czerwca 1937 skazany na 5 lat zesłania w Kazachstanie. 3 lutego 1943 skazany na 10 lat więzienia. Zwolniony 24 stycznia 1952.




• Richard Witoldowicz - Pikel    - (1896-1936) - członek partii bolszewickiej od marca 1917. W latach 1924-1926 kierownik sekretariatu przewodniczącego Kominternu G. Zinowiewa. 1926-1927 członek trockistowskiej Lewicowej Opozycji. W 1927 usunięty z partii, przywrócony w 1929, znów usunięty w 1936. Aresztowany, skaznay 24 sierpnia 1936 na śmierć.




• Semion Karlowicz - Brikke    - - urodzony 1898 w Kiszyniowie. Członek Poalej Syjonu w latach 1916-1918, RKP(b) od 1918. 1918-1919 walczył w Armii Czerwonej. 1919-1920 prowadził podziemną działalność rewolucyjną w Tiraspolu. Pracował w Komitecie Wykonawczym Kominternu w latach 1922-1926. 1923-1924 kierownik Wydziału Wschodniego. Potem pracował w moskiewskim komitecie WKP(b) i KC. Po 1934 w Komisji Kontroli Partyjnej KC WKP(b). Aresztowany 30 kwietnia 1937, 20 października skazany na śmierć.




• Frida Rubiner    - - urodzona w 1879. Członkini KPD od 1918. W latach 1922-1924 i 1933-1935 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu, w okresie późniejszym jako kierowniczka w Wydziale Prasy. Od 1938 do 1941 starszy redaktor w Wydawnictwie Zagranicznych Robotników.




• Marta Moritz    - (1904-1938) - członkini KPD od 1921, usunięta z partii w 1929. W 1931 przywrócona. Między 1934 a 1936 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu w sekretariacie skandynawskim i sekretariacie Florina. 8 września 1937 aresztowana, 8 kwietnia 1938 skazana na śmierć.




• Kurt Sauerland    - (1905-1938) - członek KPD od 1923. Między 15 sierpnia 1934 a 16 maja 1937 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. Po 1935 analityk w w Wydziale Prasy KW Kominternu. 15 maja 1937 aresztowany, 22 marca 1938 skazany i rozstrzelany.




• Adel Izaakowna - Lipets    - urodzona w 1886. Członkini Bundu w latach 1904-1919. W 1919 wstąpiła do RKP(b). 1924-1925 i 1933-1935 pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu i w Wydawnictwie Zagranicznych Robotników.




• Julio Gomez - Julij Izaakowicz Rozowski    - urodzony w 1906. Członek Komunistycznej Partii Meksyku w latach 1926-1930. 1928-1929 członek KC i Sekretariatu KC. Od 1930 członek WKP(b). Między 1930 a 1936 analityk w Sekretariacie Ameryki Łacińskiej Komitetu Wykonawczego Kominternu. 10 stycznia 1936 usunięty ze stanowiska i aresztowany. Oskarżony o trockizm i skazany na 5 lat więzienia.





• Marta Andriejewna - Neibut    - - urodzona w 1890. Członkini partii bolszewickiej od 1907. Pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu w latach 1921-1936. 7 sierpnia 1936 usunięta z WKP(b) i represjonowana.




• Asot Serdakowicz - Abramian    - - urodzony w 1896. Od 1926 członek WKP(b). W latach 1923-1935 pracował w NKWD. Między 31 sierpnia 1935 i 1 lutego 1937 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu, jako analityk polityczny Środkowego Wschodu w Wydziale Kadr, następnie jako kierownik sekcji emigracji politycznej i organizacji międzynarodowych w Wydziale Kadr.




• Milli Dawidowna - Blumfeld    - (1892-1976) - członkini Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii 1920-1921 i RKP(b) od 1921. Pracowała w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu jako maszynistka w latach 1921-1923, 1924-1930 i 1932-1936.




• Dawid Jefimowicz Petrowski - Lipets    - (1886-1937) - członek Bundu od 1902, RKP(b) od 1919. Od 1924 do 1929 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu, był jego przedstawicielem przy KP Wielkiej Brytanii. W 1928 został kandydatem do Prezydium KW Kominternu. Po 1929 działał w sowieckich organizacjach. W 1937 aresztowany, represjonowany.




• Georg Samuelli    - - urodzony w 1899. W 1918 wstąpił do KP Węgier, w WKP(b) od 1922. Między lipcem 1935 a 1937 zastępca przewodniczącego Rady Moskwy. Pracował w instytucie Mosgoroformleniie. Jednocześnie działał w Kominternie. W 1937 aresztowany, skazany i stracony.




• Grigorij Moisiejewicz Gerisz    - (1895-1937) - w latach 1915-1919 członek SPUSA. 1919-1921 członek KPUSA. Między 1922 a 1937 pracował w aparacie Komitetu Wykonawczego Kominternu. 14 września 1937 aresztowany, 14 października skazany na śmierć i rozstrzelany.




• A. Heller - Chiarini    - (1881-1943) - urodzony w Polsce, przed I wojną światową wyemigrował do Włoch. Od 1920 w sowieckiej Rosji, przedstawiciel Komunistycznej Partii Włoch, pracownik Kominternu.




• Gerhard Eisler    - (1897-1968) - urodził się w Lipsku, brat Ruth Fisher. Od 1908 w SPD. W 1915 oficer w armii Cesarsko-Królewskiej. W 1918 wstąpił do Komunistycznej Partii Austrii, następnie w 1920 do KPD. W latach 1923-1925 został instruktorem KC dla środkowych Niemiec. Pracował dla Kominternu.




• Jan Dawidowicz Lenzmann    - (1881-1939) - łotewski socjaldemokrata, współpracownik Kominternu.




• Max Levien    - (1885-1936) - urodzony w Moskwie. W 1915 przesiedlony do Niemiec. W 1918 brał udział w działalności rad żołnierskich. Po upadku Bawarskiej Republiki Rad wyjechał do Rosji Radzieckiej, gdzie pracował w aparacie Kominternu.




• Friedrich Ulreich - Edward Breslauer    - (1899-1938) - członek KPP i w latach 1924-1929 KPD. Między 1 listopadem 1936 i 1 czerwca 1937 pracował w Wydziale Łączności Komitetu Wykonawczego Kominternu. 20 września 1937 aresztowany, 26 lutego 1938 skazany na śmierć i stracony.




• Naum Grigorijewicz Lewinson    - - urodzony w 1890. Wstąpił do WKP(b) w 1926. W latach 1933-1943 dyrektor domu opieki Kominternu. Między kwietniem 1934 a listopadem 1937 redaktor w Wydawnictwie Zagranicznych Robotników w ZSRR. Od listopada 1937 do marca 1938 kierował tam sekcją romańską. Następnie redaktor w Wydawnictwie Literatury Zagranicznej.

Międzynarodówka Chłopska:

• Naum Markowicz Ancelowicz   (1888-1952) - gabinet ruchu robotników rolnych
  
  
• Stefan Bergman   - zastępcza sekretarza organizacyjnego MCh w 1926, członek Prezydium, w 1929 wydelegowany przez Politbiuro WKP(b) do pracy w przedstawicielstwie MCh w Berlinie
  
  
• Anna Borejsza   - w 1926 sekretarz w Wydziale Organizacyjnym, członkini Prezydium i jego sekretarz
  
  
• Gerszel   - brał udział w posiedzeniach Sekretariatu Generalnego
  
  
• I. Jakobson   - kierownik Wydziału Informacyjnego
  
  
• Adalbert Katz   - członek WKP(b), sprawował pieczę nad działalnością MCh w Anglii, Kanadzie, USA i innych krajach anglosaskich.
  
  
• Izaak Romanowicz Kornblum   - przedstawiciel Kominternu przy MCh, członek Prezydium Komisji Agrarnej KW Kominternu
  
  
• Kritzmann   - członek Prezydium Komisji Agrarnej KW Kominternu, kierownik gabinetu w Międzynarodowym Instytucie Agrarnym
  
  
• Józef Krasny - Rotstadt    - kierownik Wydziału Organizacyjnego MCh, członek Redakcyjnego Kolegium Wydawniczego "Kriestianskiego Internacjonała"
  
  
• Jakob Szafir   - kieronik Wydziału Centralnej i Zachodniej Europy